Ambulans
Ambulans (nazywany także karetką pogotowia) — środek transportu przeznaczony do przewozu chorych lub rannych.
Ambulanse są obsługiwane przez specjalnie wyszkolone zespoły ratownicze i stanowią część systemu udzielania pomocy w nagłych wypadkach. Podczas akcji ambulans jest pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym i może nie stosować się do przepisów ruchu drogowego.
Pomysłodawcą pierwszego ambulansu był Larrey, lekarz wojskowy, który w 1792 r. wraz z zespołem chirurgów i pielęgniarek udzielał pierwszej pomocy rannym żołnierzom i przygotowywał ich ewakuację z pola bitwy.
Początkowo ambulanse były wykorzystywane przez wojsko do przewożenia rannych i chorych. Zmieniło się to po wybuchu epidemii ospy w roku 1882 i cholery w roku 1884. Wtedy ambulansami zaprzęgniętymi w konie zaczęto przewozić ludność cywilną. W 1798 roku w Egipcie wykorzystano wielbłądy. Podczas kampanii Napoleona w Rosji w 1812 roku rannych przewożono saniami.
Spis treści
//
Literowe oznaczenia polskich ambulansów
W polskim systemie ratownictwa medycznego funkcjonuje kilka rodzajów ambulansów – często oznaczanych poprzez malowaną na nadwoziu samochodu literę wewnątrz okręgu np. (R), (W), (P), (N) i (K).
- Karetki reanimacyjne (karetki R, erki), używane w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia. W karetce reanimacyjnej musi być lekarz. Najczęściej ich załoga składa się z lekarza (powinien być to lekarz specjalista określonych specjalizacji lub lekarz specjalizujący się w medycynie ratunkowej), ratownika, pielęgniarza i kierowcy. Po 2010 roku wszystkie karetki (R) zostaną zastąpione przez karetki specjalistyczne (S).
- Karetki wypadkowe (karetki W), wysyłane do urazów, wypadków i zachorowań, w których nie jest konieczny wyjazd karetki R lub gdy wyjazd karetki R jest potrzebny ale dyspozytor nie ma do dyspozycji w danej chwili żadnego zespołu R. Pod względem wyposażenia niewiele różni się od karetki R, czasami ma identyczne wyposażenie. Obsada karetki składa się z trzech osób: lekarza, pielęgniarki lub ratownika medycznego i kierowcy. Po 2010 roku wszystkie karetki (W) zostaną zastąpione przez karetki podstawowe (P).
- Karetki przewozowe (karetki P), używane do transportu chorych nie wymagających intensywnego nadzoru lub transportu np. krwi, najczęściej z kierowcą i ratownikiem. Obecnie karetki przewozowe nazywane są transportowymi i oznaczone literką (T) ponieważ wg ustawy o ratownictwie medycznym po 2010 r. oznaczenie literowe P przysługiwać będzie wyłącznie karetkom podstawowym (P).
- Karetki neonatologiczne (karetki N, enki), używane w podobnych sytuacjach jak karetki R, ale do transportu noworodków i niemowląt (do 1 roku życia). Często oznaczone jako NR (Neonatologiczna eRka)
- Karetki kardiologiczne (karetki K) które są bardzo zbliżone do karetek wypadkowych lub reanimacyjnych (oznaczane wtedy jako Rk), lecz posiadają w składzie załogi lekarza specjalizującego się w kardiologii lub chorobach wewnętrznych, wyposażone w lepszej jakości sprzęt służący do diagnostyki chorób układu krążenia (np. aparat EKG wysokiej klasy, z możliwością transmisji zapisu do ośrodka specjalistycznego, specjalistyczny defibrylator, pompy infuzyjne, zestaw dodatkowych leków). Znajdują się one jedynie w dużych aglomeracjach.
Obecnie wchodzi w życie reforma systemu ratownictwa medycznego. Zgodnie z Ustawą o Ratownictwie Medycznym do końca 2010 r. stopniowo podział na karetki R i W ma zostać zastąpiony przez podział na karetki:
- specjalistyczne (karetki S), z minimum trzyosobową obsadą, w skład których wchodził będzie lekarz określonych specjalności, a docelowo od 2020 r. lekarz wyłącznie specjalizujący się w medycynie ratunkowej, oraz co najmniej dwóch ratowników. Po 2010 r. karetki (S) całkowicie przejmą zadania karetek (R);
- podstawowe, załoga których składać się będzie z co najmniej dwóch ratowników, bez lekarza.
Ratownik może zostać zastąpiony przez pielęgniarkę po odpowiednim przeszkoleniu, tzw. pielęgniarkę systemu. Po 2010 r. karetki (P) całkowicie przejmą zadania karetek (W).
Do końca 2010 roku funkcjonować będą równolegle zespoły W z lekarzem nie będącym tzw. lekarzem systemu (czyli nie posiadającym wymaganej specjalizacji) oraz odpowiadające im według nowych zasad zespoły podstawowe. Zespołowi R w nowym systemie odpowiada karetka specjalistyczna.
Dodatkowo niezależnie od reform funkcjonują tzw. karetki POZ (podstawowa opieka zdrowotna) lub NPL (nocna pomoc lekarska). Zabezpieczają one całodobową pomoc lekarza rodzinnego, wykonując wizyty domowe w razie zachorowań u osób nie mogących się samodzielnie dostać do poradni lekarza rodzinnego, a nie znajdujących się w stanie zagrożenia życia. Operatorem tych zespołów mogą być stacje pogotowia ratunkowe, praktyki lekarzy rodzinnych lub firmy prywatne. Pełnią one dyżur w godzinach nocnych w dni powszednie oraz całodobowo w dni wolne od pracy.
Charakterystycznym rodzajem ambulansu jest sanitarka wojskowa – najczęściej przystosowana do przewozu więcej niż jednej osoby w pozycji leżącej poprzez umieszczanie noszy piętrowo przy ścianach pojazdu.
Wyposażenie
Pierwsze ambulanse ze sprzętem medycznym, w których rannemu udziela się pomocy podczas transportu do szpitala, pojawiły się w latach 60. XX wieku.
Do podstawowego wyposażenia karetki, niezależnie od jej typu, prawie zawsze należą nosze – czasem obok tzw. noszy głównych, w ambulansie są dodatkowe nosze podbierakowe, krzesełko kardiologiczne, deska ortopedyczna, kamizelka Kendricka (KED) i inny sprzęt transportowy.
Ambulans jest wyposażony w zestaw leków ratujących życie, sprzęt medyczny (np. worek samorozprężalny typu ambu), najczęściej w karetce jest też możliwość podania tlenu z butli.
Karetki reanimacyjne jak i wypadkowe często są też wyposażone w respirator i defibrylator, zaś karetki przeznaczone do przewozu noworodków – w inkubator transportowy.
Najczęściej ambulans wykonuje się przystosowując standardowe nadwozie samochodu typu furgon, ewentualnie zabudowując charakterystyczny przedział sanitarny w formie kontenera. Dotyczy to głównie ambulansów reanimacyjnych, wypadkowych i neonatologicznych – karetki transportowe bywają także budowane na bazie samochodów osobowych, ze względu na skromniejsze wyposażenie i mniejszą ilość potrzebnego miejsca.
Zobacz też
Zobacz hasło ambulans w Wikisłowniku
- ABC (pierwsza pomoc)
- Pogotowie ratunkowe
- Ratownictwo medyczne
- Lotnicze Pogotowie Ratunkowe
Linki zewnętrzne
- Karetki Świata – galeria zdjęć
Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Ambulans
Źródło: „http://pl.wikipedia.org/wiki/Ambulans”
Comments
Comments are closed.